Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2014

Για την Αξιολόγηση της Σχολικής Μονάδας



Η Αξιολόγηση είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο που έχει ανοίξει την τελευταία διετία στο χώρο της
εκπαίδευσης.
Απέναντι στο θέμα της αξιολόγησης της σχολικής μονάδας κατ’ αρχήν δεν είμαστε ούτε θετικοί ούτε αρνητικοί. Η αξιολόγηση αποτελεί εργαλείο άρα αυτό που θα πρέπει να εξετάσουμε είναι πως θα λειτουργήσει αυτό το εργαλείο; Με σκοπό την βελτίωση της σχολικής μονάδας ή για σκοπούς που συνδέονται με την συρρίκνωση του δημόσιου σχολείου και την απαξίωση της δημόσιας εκπαίδευσης.  Στόχος μας θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση του πρώτου και ο αποκλεισμός του δεύτερου.
Η αξιολόγηση  μπορεί να γίνει δημιουργική αφετηρία προσωπικής (και συνολικής)  επιστημονικής και παιδαγωγικής βελτίωσης αν γίνει υπό αντίστοιχους όρους και προϋποθέσεις.
Στην σχολική ζωή όπως αξιολογούνται οι μαθητές έτσι πρέπει να αξιολογηθούν οι υποδομές ο εξοπλισμός οι δράσεις  κτλ 
Η απόφαση για την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας θέτει τους παρακάτω άξονες:
Ø      εκτίμηση-περιγραφή της εικόνας του σχολείου,
Ø      προγραμματισμό ενεργειών αναβάθμισης της δράσης του σχολείου
Ø      Έκθεση αξιολόγησης – απολογισμό
Δείχνει μια εικόνα συστηματοποίησης της εργασίας του συλλόγου και αφορά ενέργειες που λίγο πολύ ακολουθούνται από τους συλλόγους και τους διευθυντές .
Έτσι και αλλιώς το υπουργείο μπορεί να αποκτήσει το μεγαλύτερο μέρος των πληροφοριών της λεγόμενης αυτοαξιολόγησης μέσω άλλων οδών (εκθέσεις διευθυντών, αναφορές από γραφεία δευτεροβάθμιας και κυρίως το my school)  
Άρα δεν είναι απαραίτητο ούτε να εφεύρει εργαλεία ούτε να επινοήσει μεθόδους.   

Ο τρόπος που ενεργεί η κυβέρνηση ειδικά  τον τελευταίο χρόνο και ιδιαίτερα με το θέμα των διαθεσιμοτήτων των συναδέλφων και την αύξηση του ωραρίου που έστειλε στο σπίτι τους χιλιάδες αναπληρωτές, δεν μπορεί να μας πείσει για την αγνότητα των  προθέσεων της. Ενδεχομένως  η αξιολόγηση να προωθείται για την κατηγοριοποίηση των σχολείων και συναδέλφων με στόχο  το κλείσιμο των σχολείων και τις απολύσεις των συναδέλφων
Στο παραπάνω συμπέρασμα συντείνει το Άρθρο 7 της απόφασης για την  αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας, που αναφέρει τη δημιουργία  δικτύου Πληροφόρησης της ΑΕΕ σε εθνικό επίπεδο, το οποίο έχει ως σκοπό: Την επεξεργασία των δεδομένων των εκθέσεων των σχολικών μονάδων και την πληροφόρηση των εκπαιδευτικών αρχών σε τοπικό, περιφερειακό και κεντρικό όπως επίσης και Τη διαρκή ενημέρωση των υπηρεσιών του Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α. σε κεντρικό επίπεδο για τα δεδομένα των σχολικών μονάδων για την υποστήριξη του εκπαιδευτικού σχεδιασμού και των πολιτικών του Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α.
Επίσης η παράγραφος 5 του Άρθρου 8 της παραπάνω απόφασης που συγκροτεί Περιφερειακή Ομάδα Αξιολόγησης με σκοπό μεταξύ άλλων την αξιοποίηση των στοιχείων των εκθέσεων στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Η συγκέντρωση στοιχείων των εκθέσεων αξιολόγησης και η επεξεργασία τους από Ομάδες ή Δίκτυα εργασίας εγκυμονεί τον κίνδυνο της κατηγοριοποίησης των σχολείων και της έναρξης συγκρίσεων και διαβάθμισης των σχολικών μονάδων πράγμα επικίνδυνο που πρέπει να αποτραπεί.
Επίσης το όποιο σύστημα αξιολόγησης θα πρέπει να ελεγχθεί στην πράξη αρκετά για την ακρίβεια, την πιστότητα, τις ελλείψεις που θα έχει ώστε να βελτιώνεται συνεχώς. Ο Έλεγχος θα πρέπει να γίνεται κεντρικά και ανά σχολική μονάδα άρα προαπαιτείται η πιλοτική εφαρμογή για κάποιο χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο ετών.  Επίσης κατά την πιλοτική εφαρμογή της διαδικασίας καλό θα ήταν να μην αναρτώνται στο διαδύκτιο τα αποτελέσματα .
Οι Δείκτες ποιότητας θα πρέπει να ελεγχθούν στην πράξη και οι σύλλογοι να αποφανθούν για την πληρότητα , την αξιοπιστία και την ακρίβεια όπως και την αναγκαιότητα τους ως σημαντικούς παράγοντες της σχολικής ζωής.
Σημαντικό είναι να υπάρξουν εκθέσεις αποτίμησης της διαδικασίας από τους συλλόγους οι οποίες θα αξιολογούν την διαδικασία και θα προτείνουν αλλαγές, όπως επίσης πρέπει να δοθεί ευχέρεια μεταβολών της διαδικασίας ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε σχολικής μονάδας. ( π.χ. Γυμνάσιο Κηφισιάς και Γυμνάσιο Κάσου)
 Τέλος η διαδικασία όπως περιγράφεται είναι αρκετά απαιτητική και οι συνάδελφοι που θα εμπλακούν θα πρέπει να τύχουν ανάλογων διευκολύνσεων όπως η μείωση του εβδομαδιαίου ωραρίου.
Κάθε σχολική μονάδα πρέπει να συγκρίνεται μόνο με τον εαυτό της ώστε να μπορεί να σχεδιάζει δράσεις για την βελτίωσή της. 

Από την άλλη μεριά παρά τα όποια προβλήματα και τις αδυναμίες , τους ενδεχόμενους κινδύνους και αλλαγές που πρέπει να γίνουν δεν μπορούμε να συμμεριστούμε την στείρα άρνηση και την μόνιμη αντίδραση  την προκαταβολική απόρριψη και την απουσία προτάσεων.  Η εικόνα ενός κλάδου που μονίμως βγαίνει στα κάγκελα που διαρκώς καταγγέλλει που δεν προτείνει αλλά μονίμως αντιδρά μας έχει χαρακτηρίσει και μας έχει φέρει πολλές φορές αντιμέτωπους με την κοινωνία η οποία εδώ και καιρό δεν μας στηρίζει. 
Ενώ δεν διαφωνούμε με την ουσία της απόφασης του ΔΣ της ΟΛΜΕ και τη δέσμη των προτάσεων είμαστε αντίθετοι με το πνεύμα, το λόγο και την κουλτούρα  της αξιωματικής  άρνησης χωρίς διάλογο και της επαναστατικής αντίδρασης χωρίς πρόταση και προοπτική.
Επίσης διαφωνούμε κάθετα με τις διαγραφές μελών τα οποία δεν θα ακολουθήσουν τις αποφάσεις της πλειοψηφίας. Ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός ταιριάζει σε κόμματα και παρατάξεις όχι όμως σε ενώσεις λειτουργών όπου και οι μειοψηφίες έχουν σεβαστή άποψη. Τέτοιος φασισμός δεν μπορεί να γίνει ανεκτός ιδιαίτερα όταν οι συνάδελφοι αντιμετωπίσουν κρίσιμα διλήμματα. Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για την απόλυση ενός συναδέλφου ο οποίος δεν θα πειθαρχήσει;
            Ακόμα μας προκαλεί εντύπωση η προχειρότητα που αντιμετωπίζει το θέμα η ΟΛΜΕ στέλνοντας στα σχολεία σχέδιο για απόφαση Συλλόγου το οποίο είναι παράνομο.   Ο Σύλλογος είναι διοικητικό και όχι πολιτικό όργανο και δεν μπορεί να παίρνει αποφάσεις που αντιτίθενται στο νόμο. Ποιος συνάδελφος θα υπογράψει μια απόφαση που δεν έχει καμία αξία;

Σε κάθε περίπτωση πρέπει να ενεργοποιήσουμε τους συλλόγους και να τους καταστήσουμε συμμετόχους . Να προκαλέσουμε συζητήσεις και ζυμώσεις. Να ζητήσουμε από τους συναδέλφους να μας πουν επιτέλους τι πιστεύουν, να προτείνουν λύσεις , αλλαγές σχέδια δράσης. Καθενός η γνώμη μετράει.
Για τις κρίσιμες αποφάσεις πρέπει να στηθούν κάλπες στους συλλόγους ώστε με τα αποτελέσματα (έστω και ενδεικτικά)  να ενδυναμώνεται η συμμετοχή να ακούγεται η φωνή της πλειοψηφίας  και να σφυρηλατείται η ενότητα. του κλάδου.

Με βάση τα παραπάνω :
Επιφυλασσόμαστε για το πνεύμα και τους σκοπούς της αυτοαξιολόγησης,
για τα αποτελέσματα ποιότητας που θα έχει, τις επιπτώσεις που θα επιφέρει και για την αξιοπιστία της. Επίσης αναλογιζόμαστε τους κινδύνους  που κρύβει η παραπάνω διαδικασία .

Για όλους αυτούς τους λόγους ζητάμε:
1.      Την αποσύνδεση της αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας από διαδικασίες σύγκρισης, κατηγοριοποίησης και διαβάθμισης των σχολικών μονάδων .   
1.      Κατάργηση του Άρθρου 7 που αφορά το δίκτυο πληροφόρησης της Αξιολόγησης Εκπαιδευτικού Έργου
2.      Κατάργηση της παραγράφου 5 του Άρθρου 8 που αφορά την συγκρότηση Περιφερειακής Ομάδας Αξιολόγησης
3.      Πιλοτική εφαρμογή τουλάχιστον δύο ετών σε κάθε σχολείο.
4.      Διαρκή έλεγχο των δεικτών ποιότητας ώστε να επικεντρώνεται στα ουσιαστικά στοιχεία και όχι στα επουσιώδη χαρακτηριστικά.
5.      Ευελιξία στη διαδικασία με δυνατότητα τροποποίησης ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε σχολικής μονάδας  και έκθεση αποτίμησης για την βελτίωση της ΑΕΕ.
6.      Μείωση ωραρίου για τους συναδέλφους που θα εμπλακούν στις ομάδες εργασίας.

 Προτείνουμε
·        Ανάσχεση της διαδικασίας αξιολόγησης με :      
            Κήρυξη στάσεων εργασίας κατά την διάρκεια  σεμιναρίων αξιολόγησης
            Την  μη συμμετοχή στις ομάδες εργασίας
·        Συνάντηση του ΔΣ της ΕΛΜΕ με τους διευθυντές των σχολικών μονάδων  για ενημέρωση και συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων
·        Σε διάστημα ενός μήνα να προκληθούν συζητήσεις , ενημερώσεις και ζυμώσεις στα σχολεία  και τελικά να στηθούν κάλπες με ερώτημα ναι η όχι στην αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας; Και κατατεθούν προτάσεις από τους συναδέλφους για την βελτίωση της διαδικασίας. »
·        Επαναπροσδιορισμό της στάσης μας με Γενική Συνέλευση μετά από εύλογο χρονικό διάστημα και αφού ολοκληρωθούν οι συζητήσεις στα περισσότερα τουλάχιστον σχολεία

Τέλος θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η αξιολόγηση της σχολικής μονάδας συνδέεται θεωρητικά με την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού αλλά δεν βρήκαμε πουθενά ούτε στην απόφαση ούτε στην εγκύκλιο του υπουργείου άμεση ή έμμεση σχέση ή συνοχή.
Ως εκ τούτου, το παραπάνω κείμενο αφορά ΜΟΝΟ την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας και όχι την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού για την οποία διατηρούμε επίσης σοβαρές επιφυλάξεις αλλά και ενστάσεις και ως προς το σκοπό, τα μέσα ,  ως προς τη μέθοδο και τους άξονες και κυρίως την αντικειμενικότητα, την αξιοπιστία και τους κινδύνους που κρύβει.  Θα επανέλθουμε με ανάλογο κείμενο για τις θέσεις μας όταν ανοίξει η αντίστοιχη συζήτηση.